Czy na pewno jednak wiemy, kiedy przysługują nam prawa pracownika i jakie prawa pracownika w ogóle funkcjonują w UK? Sprawdźmy, na co możemy liczyć, w razie nieprzyjemnej sytuacji w pracy.

Status pracownika w Wielkiej Brytanii

W Wielkiej Brytanii mamy do czynienia z trzema różnymi statusami zatrudnienia: employee, worker oraz self-employed (osoba samozatrudniona).

Worker to status pomiędzy pracownikiem a osobą samozatrudnioną. Część praw pracownika odnosi się do workera, jednak nie wszystkie. Najczęściej worker pracuje na podstawie umowy „zero godzin”, co oznacza, że nie ma zapewnionego stałego wymiaru godzin pracy. Pracuje wtedy, gdy jest potrzebny.

Pełen pakiet praw pracownika posiada jedynie employee, który pracować może na umowie na pełny etat lub na pół etatu, bądź na czas określony (full-time lub part-time employment, bądź fixed-term contract). Osoby samozatrudnionej nie dotyczą prawa pracownika.

Zdarza się, że ze względów podatkowych nieuczciwy pracodawca celowo niepoprawnie określa status pracownika, który nie zna się na swoich prawach. Jeśli więc pracujemy w pełnym wymiarze godzin, a uznaje się nas za workera, a nie employee, a tym samym nie otrzymujemy benefitów pracowniczych – koniecznie zgłośmy tę sprawę do Sądu Pracy (Employment Tribunal).

Główne prawa pracownika w UK

Pracownik w Wielkiej Brytanii ma prawo do:

  • wynagrodzenia chorobowego (Statutory Sick Pay),
  • urlopów oraz świadczeń macierzyńskich, tacierzyńskich, adopcyjnych i rodzicielskich (statutory maternity, paternity, adoption and parental leave and pay),
  • minimum 28 dni płatnego urlopu (bank holidays) w ciągu roku, gdy pracuje w pełnym wymiarze godzin,
  • pracowania maksymalnie 48 godzin tygodniowo (z wyjątkami),
  • przynajmniej jednej 20-minutej przerwy na sześć godzin pracy,
  • minimum 11 godzin przerwy między zmianami,
  • otrzymania wcześniejszego wypowiedzenia oraz godnej odprawy,
  • odwołania się od niesprawiedliwego zwolnienia,
  • uzyskania dni wolnych z powodów pilnych spraw rodzinnych,
  • starania się o elastyczną organizację czasu pracy (jeśli pracownica jest w ciąży, na pracodawcy leży odpowiedzialność zmodyfikowania warunków pracy według „risk assessment”),
  • godzinnej stawki minimalnej: 4,55 funtów dla niepełnoletnich, 6,45 funtów dla osób między 18 a 20 rokiem życia, 8,20 funtów – między 21 a 25 rokiem życia oraz 8,72 funtów dla osób po 25 roku życia (stawka minimalna zmienia się co roku).

Niektóre z tych praw wchodzą w życie dopiero po określonym czasie pozostawania zatrudnionym w danym przedsiębiorstwie. Długość takiego okresu próbnego jest z reguły wskazana w podpisywanej umowie o pracę.

Odszkodowania za nieprzestrzeganie praw pracownika w UK

Najczęściej o odszkodowaniach dla pracowników mówi się w kontekście wypadków w miejscu pracy. O rekompensatę można jednak ubiegać się również wtedy, gdy złamane zostały nasze prawa pracownicze. Oprócz głównych praw wymienionych wyżej może jeszcze dojść do dyskryminacji (na przykład na tle rasowym, etnicznym lub płciowym) w miejscu pracy, za co również można ubiegać się o odszkodowanie. Jeśli uważamy, że nasze prawa jako pracownika zostały naruszone, zgłośmy się do firmy odszkodowawczej, która pomoże nam uzyskać z tego tytułu rekompensatę.